چاپ        ارسال به دوست

دبیر شورای اسلامی شدن دانشگاه‌ها:

 

حجت الاسلام شاطری در دومین نشست سراسری کارشناسان کرسی‌های آزاداندیشی دانشگاههای کشور ضمن تأکید بر نقش دانشگاه‌ها و مسئولان کشور در ایجاد فضایی امن برای برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی گفت: گام نخست و سنگ بنای اولیه در هر تولید، تفکر است؛ تفکری مبتنی بر فضای باز فکری برای آزاد اندیشیدن. اگر این فضا موجود نباشد و اگر این تعامل سیستماتیک و منظم برای بیان دیدگاه‌ها، یافته‌ها و اندیشه‌ها در عرصه‌های علمی و فرهنگی به وجود نیاید تولیدی بالغ و کارآمدی برای اداره امور جمع و جامعه به وجود نخواهد آمد.

دبیر شورای اسلامی شدن دانشگاه‌ها با اشاره به این که کرسی‌های آزاداندیشی محل اندیشیدن نیست بلکه محلی برای بیان اندیشه‌هاست  افزود: باید گفت کرسی‌های ارائه آزاد اندیشه یا کرسی‌های بیان آزادندیشه  چرا که کسی برای فکر کردن هماهنگ نمی‌کند فکر حتی با خود متفکر هم هماهنگ نمی‌کند.

بحث آزاداندیشی یک ضرورت بلامنازع برای کشوری است که داعیه احیای تمدن اسلامی و از آن بالاتر رقم زدن تمدن نوین اسلامی را دارد و برای رسیدن به این مقدمات، جامعه‌ای که رویکرد توسعه‌ای دارد باید این پیش‌شرط و پیش‌نیاز را به شکلی کامل، واقعی و به دور از تعارف و تشریفات فراهم کند.

 اصل آزادی بیان در قانون اساسی یکی از اصول و ارکان جدی انقلابی و اسلامی است

وی تصریح کرد: حکومتی که توقع دارد از دستاوردها و یافته‌های عقلانی عقلا و صاحبنظران جامعه خود برخوردار باشد باید هزینه آن، که همان ایجاد زمینه بیان آزاد اندیشه است را بپردازد و وظیفه‌اش فراهم ساختن این زمینه‌هاست. بر  همین اساس اصل آزادی بیان در قانون اساسی یکی از اصول و ارکان جدی انقلاب اسلامی ماست. بطوری که اگر این حلقه مفقود باشد بخشی از هویت‌ افتخارآمیز انقلاب اسلامی مفقود خواهد شد. لکن ما تاکنون آنطور که باید حق این مطلب را ادا نکرده‌ایم.

ما نوعاً در دانشگاه‌ها دچار غوغاسالاری و سیاه‌نمایی هستیم. نوعاً در دانشگاه‌ها از انضباط بیان آزاد اندیشه برخوردار نیستیم.  متأسفانه در بسیاری موارد محور بحث محور علمی نیست بلکه عوامانه است. محیط؛ مخاطب و متکلم همه عالمند لیکن روش عوامانه است چرا که بر مدار علم، اخلاق و منطق اداره نمی‌شود. همه اینها قاعدتاً باید در آیین‌نامه‌ها، تدوین و تأمین شود. اما هرگاه خواسته‌ایم آیین‌نامه‌ای بنویسیم مطالبات ناپیدا بر مطالبات پیدای دانشگاه و حوزه سایه افکنده و آیین‌نامه و بندهای آنرا به بیراهه کشانده و از مسیر اصلی خود جدا کرده است.

شاطری در ادامه افزود: بهترین داور و راهبر برای تدوین آیین‌نامه‌ها، فعالان صف هستند یعنی همان اساتید و کارشناسان دانشگاه‌ها. با تأسف باید گفت ما از عقل جمعی بی‌بهره‌ایم. آخرین نقطه نظرات صاحبنظران صف در یک شبکه ارتباطی منظم و سیسماتیک به ستاد و سیاستگذاران منتقل نمی‌شود. به همین دلیل در حوزه‌های مختلف شاهد تدوین آیین‌نامه‌هایی هستیم که مسائل و مشکلات دانشگاه و دانشگاهیان را پاسخگو نیست.

 حقوقی برای مصونیت آزاداندیشان در قانون پیش‌بینی نشده است

وی اضافه کرد: از دیگر نکات مفقوده آزاداندیشی و فرایند آن این است که هیچ چیزی تحت عنوان حقوق و تکالیف آزاداندیشان به صورت مشخص در یک متن مصرّح ارائه و ابلاغ نشده. به طور مثال، بر فرض در بهترین شرایط مطلوب ما اسماً فضایی به نام کرسی آزاداندیشی را ایجاد کرده‌ایم اما آیا آزادی بعد از بیان اندیشه هم وجود دارد؟ مصونیت بعد از بیان آزاد اندیشه هم پیش‌بینی شده است؟ برای آنکه آزاداندیش به صحنه بیاید و به جای آنکه در خلوت خود یا در شبکه‌های موجود بدون پرداخت کمترین هزینه نظراتش را بیان کند بر بالای مناره کرسی‌های آزاد ابراز عقیده نماید، لازمه‌اش این است که حداقل در شورای عالی انقلاب فرهنگی یا کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ماده واحده‌ای تحت عنوان «مصونیت آزاداندیشان» تصویب شود.

این بدان معناست که آزاداندیشی که بر مدار و مبنای تکالیف ابلاغ شده در چارچوب قوانین و مقررات با استفاده از حقوق حقه خود نظراتش را ابراز نمود تکلیفی برعهده میزبان خود یعنی دانشگاه و مسئولان دانشگاهی و بالطبع مسئولان نظام خواهد داشت. چرا که او به عنوان میهمان بر آنها وارد شده و زمانیکه او همه آداب میهمان را در چارچوب ضوابط میزبان مراعات کرده میزبان موظف است آرامش، رفاه، امنیت و راحتی او را تأمین کند، هم در حین اجرا و هم بعد از آن. اگر چنین نباشد دلیلی ندارد که کسی خود را به مهلکه بکشاند چرا که عاقل معتقد است: «لا تلقوا بایدیکم الی التهلکه»

حجت‌الاسلام شاطری در ادامه سخنان خود بیان کرد: باید امنیت کسی را که به خودش جرأت آنرا می‌دهد در فضایی که هرکس در لاک خود فرورفته ، ایثار می‌کند و بر منبر کرسی آزاداندیشی حرفی می‌زند تا تنوره کار فرهنگی را در دانشگاه گرم کند و بقیه را سر ذوق آورد تأمین کرد و تشویق نمود نه آنکه گوشش را کشید. باید پذبرفت آزاد فکر کردن ریزش و لغزشهایی هم دارد اگر این ریزش و لغزشها در حد تلورانسهای منطقی و معقول باشد طبیعی است چرا که دانشگاه محل فرهیختگی است و ریخت و پاش معقولش هم جزیی از بازی است. البته این بدان معنا نیست که قاعده بازی را برهم بزند، غوغاسالاری یا بی‌اخلاقی کند یا اینکه حرف غیرعلمی و عوامانه بزند، باید اصول رعایت شود.

دبیر شورای اسلامی شدن دانشگاه‌ها با تأکید بر دیدگاه‌ها و وظایف شورا در این خصوص اضافه کرد: طرح «مصونیت‌بخشی آزاداندیشان را در کرسی‌ها» مطرح کرده‌ایم. همچنین صحبتهایی هم با مسئولان قوه قضائیه و مسئولین امنیتی کرده‌ایم که مورد استقبال آنان نیز قرار گرفت. نظر ایشان چنین بود که بیان آزاد اندیشه یکی از ارکان امنیت پایدار است . وقتی افراد این فضا را در جهت صحیح آن پیدا کنند و در جمع و جامعه حرفشان را بزنند طبیعی است که بهتر می‌توان امنیت جامعه را مدیریت کرد. بنابراین می‌توان اذعان داشت که زمینه‌ها فراهم شده است و رهبری معظم نیز دیدگاهشان را فرموده‌اند حتی حوزه‌ها و اولویت‌های ورودش را نیز مشخص کرده‌اند.

 به فرموده رهبر معظم انقلاب تولید و تعامل علمی در گرو رونق آزاداندیشی در کشور است

ایشان بارها فرموده‌اند: اگر آزاداندیشی در کشور رونق بگیرد و فرایند تولید و تعامل علمی توأمان فعال شوند ما می‌توانیم یک کشور به روز، علمی و کارآمد داشته باشیم.

بنابراین حرفی نمی‌ماند جز آنکه باید آیین‌نامه‌ها به لحاظ روش و منش شیوه کار و به لحاظ تبعات ، حقوق و تکالیف را مشخص کنند.

به وضوح مشخص شود که چه حقوقی برای آزاداندیشان باید متصور شد تا بتوانند آزادانه، با رغبت و حریت کامل در کرسی‌ها حاضر شوند و تفکراتشان را مطرح سازند. همچنین به عنوان یک متفکر چه تکالیفی دارند. نباید تصور شود که یک نفر می‌تواند همه چیز و همه جا را زیر سوال ببرد و نقد کند بدون مبانی علمی و استدلالی و مسئولیت‌پذیری.

در مقابل هم ، تکالیف و وظایف دانشگاه و نظام در مقابل او چیست؟ چه کسی وظیفه حمایت از او را دارد؟

دانشگاه موظف است به عنوان قوه عاقله جمع و جامعه دانشگاهی مدار و مبنای راهبری درست آزادی اندیشه را مشخص کند. اگر همین مبنا در آیین‌نامه دیده شود ترغیب و جرأت کافی پیدا می‌شود.

خاطرنشان می‌سازد دومین نشست کرسی‌های آزاداندیشی کارشناسان دانشگاه‌های سراسر کشور به همت دفتر سیاستگذاری و برنامه‌ریزی معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و با همکاری معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی در بهمن‌ماه 97 برگزار شد.

 


١٠:٤١ - يکشنبه ٨ ارديبهشت ١٣٩٨    /    عدد : ٥٥٢٤٠٠    /    تعداد نمایش : ١١٧


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج