سرفصل‌هاي درس

سرفصل دروس عمومي "کنترل جمعيت و تنظيم خانواده" به شرح زير به تصويب رسيد:

1. اهداف

- ارائه اطلاعات لازم در مورد مفهوم، ويژگي‌ها و تغييرات جمعيت و نقش اعضاي جامعه در تحولات جمعيتي از طريق تنظيم خانواده

- كسب آگاهي ضروري در خصوص اهميت خانواده، كاركردهاي آن و ويژگي هاي خانواده سالم و روابط متقابل اعضاي خانواده

- شناخت نسبت به مفهوم تنظيم خانواده، دستيابي و ارتقاي سلامت و عوامل مؤثر در گسترش فرهنگ تنظيم خانواده

2. مقدمه و كليات جمعيت: (1 ساعت)

- تعريف، انواع، توزيع، هرم جمعيت، ساختار جمعيت، رشد جمعيت

3. تغييرات جمعيت در جهان و ايران "گذشته، حال و آينده" (1 ساعت)

تاريخچه، عوامل مؤثر، نمونه‌ها، مقايسه سير تحول در كشورهاي صنعتي در حال توسعه، ويژگي‌ها و توزيع پراكندگي در كشور بر حسب عوامل مختلف مؤثر هرم جمعيتي و مسير آتي آن.

4. جمعيت و توسعه پايدار (2 ساعت)

تعاريف؛ مفهوم؛ مراحل انتقال جمعيت؛ تئوري‌هاي انتقال جمعيت؛ رابطه جمعيت با توسعه پايدار و نيازهاي مرتبط؛ جمعيت و محيط‌زيست؛ شهرنشيني؛ ناهنجاري‌هاي اجتماعي ناشي از تغييرات نامتناسب جمعيت؛ عوامل مؤثر محيطي بر جمعيت؛ كنفرانس بين‌المللي جمعيت و توسعه؛ جمعيت، غذا و تغذيه.

5. سياست‌هاي جمعيتي (1 ساعت)

- سياست‌هاي جمعيتي در دنيا شاخص‌هاي جمعيتي، ايجاد توازن بين رشد جمعيت و منابع، سياست‌ها و اهداف كمي كشوري

6. دانش خانواده: (6 ساعت)

- تعريف خانواده

- جايگاه و منزلت خانواده

- ويژگي هاي خانواده مطلوب: (متعادل، استوار، متعالي و ...)

·         اهداف تشكيل خانواده

·         سلامت و اعتلاي جامعه و ...

·         رفع نيازهاي روحي و فكري

·         فرزندآوري و تداوم نسل

·         رشد فرهنگي و اجتماعي زوجين

·         رفع نيازهاي جنسي

- روش ايجاد خانواده سالم:

·         معيارهاي انتخاب همسر از نظر اسلام

·         شيوه‌هاي تثبيت و استحكام مودت در خانواده

·         وظايف والدين نسبت به فرزندان (آموزش، تربيت، سلامت، تغذيه، تأكيد بر شير مادر)

7. بهداشت و تنظيم خانواده: (6 ساعت)

- تعريف سلامت

- بهداشت مراحل مختلف زندگي (به تفكيك مراحل: كودكي، بلوغ، ازدواج و ...)

- تنظيم خانواده (تاريخچه، تعاريف، اهداف و توجيه ضرورت آن از جهات اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي و ...)

8. اهداف تنظيم خانواده

- تأمين و ارتقاء سلامت مادر و كودك

- بهداشت جسمي (در اين بخش بايد به بيماري هاي مقاربتي اشاره شود)

- بهداشت رواني

- بهداشت باروري

- بهينه‌سازي تربيت فرزندان در خانواده

- ارتقاء كيفي وضعيت خانواده

9. حقوق باروري

- رضايت زوجين

- حق دسترسي به روش‌هاي پيشگيري

- ايمني روش‌هاي مورد استفاده (با ذكر پاره‌اي از روش ها با توضيحات لازم و با تأكيد بر عدم استفاده از عكس و با رعايت جوانب اخلاقي)

- عوامل مؤثر در تنظيم خانواده:

·         آموزش

·         مشاوره

·         تبليغات

توصيه‌هاي كميته

1. در تنظيم و تدوين مطالب به آيات و احاديث استناد گردد.

2. در همه دانشگاه‌ها حتماً از متن واحد استفاده شود.

3. در بخش ايمني روش هاي مورد استفاده در متن درسي مي‌توان به دو روش موضوع را مطرح كرد:

الف: مطالب توضيحي براي مطالعه آزاد دانشجويان در نظر گرفته شود.

ب: از طريق ارجاع به ساير منابع، مطالعات مفصل توصيه گردد.

4. به سازمان‌ها و مراكزي كه به نوعي در مقوله ازدواج و خانواده درگير هستند توصيه گردد كه آموزش‌هاي مربوطه به‌ويژه در زمان ازدواج جدي گرفته شود.