رییس دانشگاه علامه طباطبایی:

اگر دیدگاه پایه نداشته باشیم، تلاش‌های بوروکراتیک ما برای وحدت حوزه و دانشگاه بی‌سرانجام می‌ماند

رییس دانشگاه علامه طباطبایی گفت: برای این که بتوانیم وحدت حوزه و دانشگاه را به خصوص در عرصه علوم انسانی و علوم اجتماعی که بیشتر از ۵۰ درصد آموزش عالی کشور را تشکیل می‌دهد، محقق کنیم، احتیاج به یک دیدگاه پایه داریم. اگر این دیدگاه را نداشته باشیم، تلاش‌های بوروکراتیک ما برای وحدت بی‌سرانجام باقی خواهد ماند.

 دکتر حسین سلیمی، در نشست مشترک مدیریت حوزه‌های علمیه کشور با وزیر علوم، تحقیقات و فناوری که به مناسبت روز وحدت حوزه و دانشگاه عصر روز پنج‌شنبه در سالن شهدای جهاد علمی وزارت علوم برگزار شد، با اشاره به تفسیر علمه طباطبائی پیرامون آیه‌ای از قرآن اظهار داشت: تمام آنچه در عالم خلقت از عنصر هدایت الهی برخوردار شده است، محصول علم، هدایت خداوند و آیات قرآن است.

وی به تفسیر مضاعفی که آیت‌الله جوادی آملی از این سخن علامه داشته است اشاره کرد و گفت: هر چیزی که در عالم طبیعت و عام جامعه و انسانیت است، همه آیات الهی است. لذا اگر ما بتوانیم به هر طریقی فهم درستی از قواعد جاری در عالم طبیعت و یا قواعد جاری در عالم انسانی و اجتماعی برسیم، به علم الهی دست پیدا کرده‌ایم. از این منظر به بیان آیت الله جوادی آملی "علم الهی"، "علم صحیح" می‌شود. علمی که عقلانیت به درستی در آن به کار برود و علمی که سوء غرض در برداشت‌های نادرست از عالم طبیعت در آن وجود نداشته باشد.

وی ادامه داد: برای اینکه بتوانیم وحدت حوزه و دانشگاه را به خصوص در عرصه علوم انسانی و علوم اجتماعی که بیشتر از ۵۰ درصد آموزش عالی کشور را تشکیل می‌دهد، محقق کنیم، احتیاج به یک دیدگاه پایه داریم. اگر این دیدگاه را نداشته باشیم، تلاش‌های بوروکراتیک ما برای وحدت این دو بی‌سرانجام باقی خواهد ماند.

رئیس دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به آن چیزی که در غرب اتفاق افتاد، با ابراز تاسف از اینکه در جامعه بعضی‌ها دارند از آن پیروی می‌کنند، گفت: نوعی تقابل بین علم مدرن با مذهب بود. نه با مذهب فی نفس ذات، بلکه با قرائتی که مسیحیت قرون وسطی از عقل انسانی و علم انسانی داشت، چرا که در مسیحیت قرون وسطی انسان اصلاً شأنیت تفکر و شأنیت فهم مسائل با عقل خودش را نداشت بنابراین أصلا نباید وارد حوزه تتبع و تفکر و اندیشه‌ورزی می‌شد.

دکتر سلیمی همچنین به شکل‌گیری نهاد دانشگاه در غرب از دل حوزه‌های مسیحی و تضاد عقل‌باوری شکل گرفته در آن با مذهب، و تضاد آشتی‌ناپذیر بین علم مدرن و مذهب در غرب اشاره کرد و گفت: گوهرهایی در اندیشه اسلامی داریم که نه تنها عقل‌ورزی و کنکاش عقلایی را محدود و طرد نمی‌کند، بلکه بنیاد دین بر آن قرار دارد و این همان تفکری است که می‌تواند ما را به سوی وحدت حوزه و دانشگاه پیش ببرد.

وی در ادامه با اشاره به دسته‌بندی شهید مطهری از علوم اسلامی تصریح کرد: با این نگاه است که می‌توانیم به وحدت حوزه و دانشگاه رهنمون شویم. بر پایه این تفکر تلاش می‌کنیم در سطح دانشگاه‌ها این دیدگاه را جاری کنیم.

وی در ادامه، سه زمینه را به عنوان بستر همکاری مشترک حوزه و دانشگاه عنوان کرد و گفت: نکته اول، پاسخ به شبهات جدیدی است که در دانشگاه‌ها درباره مبانی اندیشه دینی مطرح می‌شود. ما احتیاج به حرکتی جهادگونه برای پاسخگویی به شبهات دانشجویان داریم. اساتید معارف ما و حوزویانی که در دانشگاه هستند به یک تجدید قوا و بازتوانی برای پاسخگویی به این سطح وسیع شبهات که در حوزه مباحث دینی است، نیاز دارند.

رییس دانشگاه علامه طباطبائی همچنین درباره زمینه دوم همکاری افزود: در جریان تحول علوم انسانی بسیاری از دروس با پسوند اسلامی به برنامه‌های درسی اضافه شده است اما مدرسین عمیق و با دانش این دروس بسیار اندک هستند. حتی برخی روحانیون تحصیل‌کرده دانشگاهی که در دانشگاه‌ها حضور دارند، از تدریس در این دروس سر باز می‌زنند.

وی با اشاره به بحث تولید متون به عنوان نکته سوم افزود: در بسیاری از رشته‌ها دروسی ایجاد شده است که متون لازم برای تدریس را ندارند. در دانشگاه‌ها دیگر نمی‌توانیم یک یا دو کتاب را به‌عنوان کتاب درسی معرفی کنیم. نیازمند یک ادبیات تحقیق و فهرست مطالعه برای هر درس هستیم. با دروسی مواجه هستیم که یک یا دو کتاب هم برای تدریس ندارند. اعلام آمادگی می‌کنیم یک کار بزرگ در تولید منابع به صورت مشترک با اساتید حوزوی و دانشگاهی انجام دهیم که بتوانیم این نقیصه را در دانشگاه‌ها برطرف کنیم.

دکتر سلیمی در پایان ضمن ابراز امیدواری برای ارتباط نزدیک و عمیق بین دانشگاه‌ها گفت: امیدواریم بتوانیم پاره‌ای از علوم جدید را به حوزه‌های علمیه منتقل کنیم.

منبع: روابط عمومی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

 

دکتر منصور غلامی در نشست مشترک با مدیران حوزه‌های علمیه کشور که به مناسبت روز وحدت حوزه و دانشگاه، عصر روز پنجشنبه در سالن شهدای جهاد علمی کشور برگزار شد، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهید مفتح و پاسداشت این روز، گفت: دوره طولانی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و نام‌گذاری این روز گذشته است. نگاه به سیر تحولی که وجود داشته است نشان می‌دهد که توفیقات زیادی در این زمینه حاصل شده است، اما همیشه نگاه‌ها ورای آن چیزی است که اتفاق افتاده و آرمان‌ها دورتر از آن چیزی است که به آن رسیده‌‌‌ایم. لذا این پیوستگی حرکت را ایجاب کرده و خوشبختانه به تدریج و در طول سنوات شاهد اقدامات و تلاش‌های مثمر ثمر برای تحقق اهداف تعریف شده در این موضوع بوده و هستیم.

دکتر غلامی افزود: آنچه که داریم، جای شکرگزاری دارد. در حوزه علوم انسانی با توجه به اتصال به منابع حاصل از منبع وحی و معارفی که از نشر معارف الهی در حوزه‌های مختلف علمی وجود دارد، غنای زیادی را در محتوای متون و منابع داریم. حرکت از آن مجموعه‌هایی که در واقع متولی اصلی محسوب می‌شدند به سمت مراکز آموزش عالی هم قابل توجه است.

وی ادامه داد: در زمینه‌های متعدد و در همراهی علوم مختلف با دیدگاه‌های وحیانی و باورهای اسلامی توفیقات زیادی داشتیم. به لحاظ شکل ظاهری هم اتفاقات خوبی افتاده است. حضور تعداد زیادی از اساتید حوزوی در محیط‌های دانشگاهی و حرکت فارغ‌التحصیلان دانشگاهی به سمت تحصیل در مدارس حوزوی از نمونه‌هایی است که در این رابطه می‌توان به آن اشاره کرد.

وزیر علوم با اشاره به اینکه در همین فاصله زمانی حدود ۴۰ سال گذشته، تعداد زیادی از مدارس و موسسات دانشگاهی تحت این عنوان ایجاد شده است؛ نمونه آن را دانشگاه امام صادق علیه السلام، دانشگاه مفید و مدرسه عالی آیت‌اله شهید مطهری عنوان کرد و گفت: این مراکز ضمن اینکه با ساختار و شکل جدید آموزش عالی اداره می‌شوند، اما محتوا و برنامه‌های آنها منطبق بر دروس معارف اسلامی به معنای عام آن و تخصص‌های حاصل از دانشی است که در حوزه‌های علمیه سال‌های طولانی به آن پرداخته شده است.

وی افزود: اتفاقات خوب و همسویی در این رابطه در محیط‌های دانشگاهی داشتیم. از جمله تشکیل دفاتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری که هم متولی دروس معارف بوده‌اند و هم مرکزیتی برای شکل‌گیری مجموعه‌های فرهنگی اسلامی حول نمایندگی این دفتر که قاعدتاً در نگاه به کارنامه توفیق مراکز آموزش عالی در نزدیکی و انطباق با بحث‌های علوم دینی، جایگاه و اثرگذاری این دفاتر را نمی‌شود نادیده گرفت.

دکتر غلامی با اشاره به اینکه امروزه تعداد زیادی از افرادی را داریم که حداقل یک دوره موثر را در حوزه‌های علمیه تحصیل کرده‌اند و الان به عنوان اساتید دانشگاهی در مراکز آموزش عالی کار می‌کنند، اظهار داشت: با حضور این افراد در دانشگاه‌ها؛ تحقیقات و آموزشی که انجام می‌گیرد، خود به خود ذیل این آموخته‌ها و اهداف و برنامه‌ها شکل می‌گیرد.

به گفته وزیر علوم، به نظر می‌رسد آنچه که مهم است و باید به آن پرداخته شود، نگاه به آینده دور و داشتن برنامه‌های جدی و راهبردی در این حوزه است.

وی در ادامه اظهار داشت: ما در حوزه علوم انسانی ظرفیت بسیار بالایی داریم، به خصوص ظرفیت متکی بر دانش حاصل از نگاه اسلام به مباحث مختلف در عالم. این ظرفیت به خصوص در کشور ما که شاید از معدود کشورهای اسلامی هستیم که حوزه‌های علمیه با این قدمت وجود دارد و آثار و داشته‌های علمی مان هم در واقع بر دوش عالمان دینی بوده است. لذا این ظرفیت را برای آینده هم باید حفظ کرد و هم باید بسط داد. شرایط زمانی هم طوری است که این اجازه را می‌دهد در فضای دورتر از مکانی که الان در جغرافیایی کشورمان قرار گرفته، این حرکت و توسعه را داشته باشیم.

دکتر غلامی تاکید کرد: در فضای علمی علوم انسانی دنیا باید حضور بیشتری داشته باشیم تا تبلیغ و احیاناً امکان تشکیل مراکز علمی به معنای آموزش گروه‌های خاصی از افراد وجود داشته باشد. این ظرفیت را باید با نشست‌های نزدیک و گفتمان‌های گسترده و هدفمند تعمیق ببخشیم. چرا که این جمعیت عالم در حوزه‌های علمیه یک ثروت عظیم فکری هستند که امید داریم در برنامه‌هایی که انشالله به همت اساتید پیش خواهد رفت، این ظرفیت و سرمایه به فعلیت بیشتری برسد.

وی خاطرنشان کرد: در همین سال‌های اخیر بر اساس ارزیابی‌هایی که داشتیم، انتشارات اساتید علوم انسانی، از لحاظ تولیدات علمی نسبت به بقیه گروه‌های علمی که تحت عنوان علوم پایه، علوم کشاورزی و علوم پزشکی هستند، به لحاظ تعداد بیشتر بوده است و این موضوع نشان می‌دهد که در دانشگاه‌ها علیرغم اینکه ما در مباحث مختلف انتظارات اساتید و فعالان این حوزه را آنچنان که باید برآورده نکرده‌ایم، اما این تلاش‌ها به سمتی می‌رود که امیدواری بسیار زیادی در بحث توان حضور در مجامع علمی بین‌المللی فراهم شده است.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در پایان اضافه کرد: امروزه توانسته‌ایم در قالب استانداردهایی که در دنیا برای طرح موضوعات وجود دارد، برای مجموعه علوم انسانی دانشگاه‌ها شکل می‌دهیم اما حتماً محتوای آن نیاز به یک منبع قوی و گسترده دارد که با پیوند عمیق‌تر و همراهی و همکاری مشترک حوزه و دانشگاه محقق خواهد شد.

تهیه کننده:

0 نظر برای این مقاله وجود دارد

نظر دهید

متن درون تصویر امنیتی را وارد نمائید:

متن درون تصویر را در جعبه متن زیر وارد نمائید *